Thanrung.com

Hạt dổi hạt mắc khén là 2 gia vị đặc trưng của núi rừng Tây Bắc, những món ăn được tẩm ướp hạt dổi sẽ trở nên thơm ngon khó cưỡng mà không gì thay thế được. Nếu các bạn chưa biết về hạt dổi thì hãy cùng Thần Rừng Food tìm hiểu chi tiết nhé.

hạt dổi rừng
hạt dổi rừng – Gia vị đặc biệt của người Tây Bắc

Hạt dổi là gì

Hạt dổi là cây thân gỗ mọc thẳng, rất ít tán nhỏ ở dưới, cây lâu năm mọc cao tới 10-15m, thân cây to, phải 2-3 người ôm mới hết được. Cây dổi cũng có nhiều loại, có loại chỉ cho lấy gỗ, tuy rằng có hoa và quả nhưng không thơm, rất khó ăn. Loại khác là dổi nếp, quả dổi rất mềm và thơm, chỉ cần đưa lên mũi ngửi là đã thấy thích rồi.

Để viết được chi tiết về hạt dổi thì có lẽ chỉ người Tây Bắc, sống và lớn lên ở đây mới có thể làm được điều đó. Hạt dổi như gắn liền với cuộc sống của họ, trong từng bữa cơm gia đình, những món ăn đặc sản mang đậm hương vị núi rừng đều có hạt dổi trong đó. Mình thấy rất nhiều bài chia sẻ về hạt dổi nhưng không chi tiết và đôi phần lệch lạc: Hạt dổi ở Na Hang mới là loại thượng hạng và đắt đỏ, còn hạt dổi ở nơi khác hạt rất to và kém hương,… điều này hoàn toàn không chính xác.
Bởi xưa nay hạt dổi ở Lai Châu vẫn nổi tiếng, chỉ nghe tới thôi là họ nhắc tới hạt dổi. Dổi ở Lai Châu là dổi rừng 100%, cứ đến cuối năm là mùa dổi ra hoa, kết trái. Bà con lại cùng nhau vào rừng thu hái dổi. Cây dổi ở đây đều là cây lâu năm, mọc trong rừng chứ không phải trồng tự nhiên, hạt dổi bé và thơm hơn hẳn các vùng khác, vậy nên nó mới trở thành đặc trưng của núi rừng Tây Bắc đó!

Hình ảnh hạt dổi rừng
Hình ảnh hạt dổi rừng

Hạt dổi rừng ví như vàng đen

Hạt dổi rừng rất quý giá, cây dổi rừng cao lớn khó mà trèo lên được. Dổi rừng thơm nức mũi, nếu dùng để làm quà thì quý hơn cả tấm lòng. Dổi rừng cũng có 2 loại, Thần Rừng sẽ liệt kê chi tiết để bà con hiểu rõ hơn:

Hạt dổi rừng nhỏ: Loại này hạt bé nhưng cũng không đồng đều về kích thước, thỉnh thoảng vẫn có những hạt to như hạt ngô, còn lại chỉ bằng hạt đậu đen. Người ở đây vẫn gọi là dổi nếp, đây là loại thơm nhất và rất đắt đỏ, quý hiếm. Hạt có mùi thơm hơn hẳn, chỉ cần dùng 1 ít đã thấy nức mũi rồi.

Hạt dổi rừng to: Loại này kích thước hạt cũng to hơn rất nhiều, màu đen như than và không thơm bằng dổi nhỏ. Nếu đưa lên mũi ngửi lâu còn thấy mùi hắc, tuy nhiên lại dễ kiếm, giá thành cũng rẻ hơn nhiều.

Để phân biệt chi tiết hơn thì phải chia ra làm 3 loại mới đúng, bởi hiện nay trên thị trường có nhiều loại khác nhau, nếu không có kinh nghiệm thì rất khó nhận biết. Hạt dổi giá trị sẽ được thu hoạch từ những cây cổ thụ trong rừng, lâu năm, còn những loại khác sẽ rẻ hơn:

Dổi rừng cổ thụ: Loại này được thu hoạch trên những cây cổ thụ sâu trong rừng, tuổi thọ từ 30 năm trở lên, người dân cũng không thể trèo lên thu hái mà phải đợi quả dổi chín và rụng xuống rồi nhặt về. Số lượng quá ít không đủ bán nên chủ yếu họ giữ trong nhà để dùng trong những ngày trọng đại hoặc đãi khách mà thôi.

Dổi rừng non: Loại này cũng là dổi rừng nhưng tuổi đời non hơn, người dân thu hoạch cả quả xanh và quả chín về phơi khô để dùng. Chúng ta chỉ cần mua được loại hạt dổi này là tốt lắm rồi.

hạt dổi rừng Tây Bắc
Hạt dổi rừng Tây Bắc chính hiệu

“Nhiều người còn tự hạ cả cây dổi xuống để thu hoạch. Điều này cũng thật đáng buồn vì nếu không chặt xuống thì cũng khó mà trèo lên hái được. Tuy nhiên cứ chặt cây như vậy thì sau này còn đâu HẠT DỔI RỪNG để chúng ta cùng thưởng thức nữa.”

Dổi trồng: Loại này rất phổ biến, cây dổi có tuổi thọ khoảng 5 năm tuổi, không quá cao và được trồng trong vườn. Nhưng hạt dổi lại rất to và không thơm bằng dổi rừng, tuy nhiên loại này được bán rất nhiều, giá thành cũng khá rẻ. Kể cả dùng làm gia vị hay ướp thực phẩm đều không thấy thơm, không nên sử dụng.

Hạt dổi để làm gì?

Cùng với mắc khén, hạt dổi là 1 thứ gia vị đặc trưng mang hương vị núi rừng. Ẩm thực Tây Bắc xưa nay vẫn nổi tiếng, nếu ai đã từng được thưởng thức những món ăn do người ở đây làm thì khó mà quên được. Họ biết cách kết hợp nguyên liệu lại với nhau tạo ra mùi vị đặc trưng, thơm ngon cho mỗi món ăn. Thế nhưng để làm được như thế thì rất cầu kỳ mà khó lòng mua được đầy đủ nguyên liệu. Về cơ bản thì chỉ cần biết cách sử dụng hạt dổi và hạt mắc khén là cũng đủ để mang hương rừng về với chúng ta rồi.

Hạt dổi rừng cực kỳ thơm, nhưng chỉ dùng ở mức độ vừa phải. Nếu dùng quá nhiều sẽ làm cho món ăn bị bị đắng và bị hăng lên mũi, rất khó ăn. Mỗi món ăn cần có cách sử dụng và lượng phù hợp, không nên lạm dụng sẽ làm mất đi vị ngon vốn có!

mua hạt dổi
Hình ảnh hạt dổi rừng, gia vị làm nước chấm và tẩm ướp thực phẩm

Pha nước chấm

Nước chấm luôn là thứ quan trọng để tăng hương vị cho món ăn, rất nhiều món ăn ngon hay không chỉ phụ thuộc vào cách pha chế nước chấm. Dùng hạt dổi làm nước chấm thịt luộc, thịt rán, gà luộc thì quả đúng là TUYỆT CÚ MÈO. Nước chấm pha theo HƯƠNG VỊ TÂY BẮC cũng rất cầu kỳ, nếu không làm đúng sẽ mất đi hương vị đích thực.

1. Chẳm chéo

Món chấm khá cầu kỳ nhưng đảm bảo là cực kỳ ngon, dùng để chấm thịt lợn luộc, cá rán, thịt rán, thịt quay, măng luộc,… các bạn sẽ cần tới hạt dổi, mắc khén, tỏi, ớt, rau húng, bột nêm để pha chế.

chẳm chéo
Chẳm chéo làm từ mắc khén và hạt dổi, chấm gì cũng ngon

2. Chẳm

Món chấm này đơn giản hơn, phù hợp với bữa cơm gia đình hàng ngày. Nếu các bạn tới thăm gia đình người dân tộc Thái thì chắc chắn sẽ luôn có món chẳm trong bữa cơm. Dùng hạt dổi, muối nêm, ớt tươi, tỏi tươi trộn lại sẽ tạo ra món chấm đậm vị, thơm lừng của hạt dổi quyện với ớt tươi làm cay cay đầu lưỡi.

3. Muối tiêu hạt dổi

Công thức cực kỳ đơn giản nhưng vẫn giữ được hương vị đặc trưng. Dùng 2-3 hạt dổi giã nát rồi trộn với bột canh, vậy là đã xong đồ chấm cho món vịt luộc, lợn luộc, thắng cố thì còn gì bằng.

hạt dổi rừng tây bắc
Muối ớt và hạt dổi, gia vị chấm món ăn đặc biệt thơm ngon

Hạt dổi làm thịt gác bếp

Rất nhiều nơi có đặc sản thịt bếp: Trâu gác bếp, lợn gác bếp, bò gác bếp… nhưng món thịt gác bếp của người Tây Bắc vẫn luôn có đặc trưng riêng, cực kỳ cuốn hút. Đó chính là mùi vị của hạt dổi và mắc khén, cảm giác cay nhẹ và cực kỳ thơm. Đặc biệt là trâu gác bếp luôn là món quà cực kỳ ý nghĩa mang về nhà mỗi khi có dịp ghé qua nơi đây.

Ướp thịt nướng

Món nướng phổ biến nhất có lẽ là thịt lợn, chỉ cần giã vài hạt dổi để tẩm ướp khoảng 20 phút trước khi chế biến. Tuy nhiên để ướp thịt nướng thì nên kết hợp cả hạt dổi & mắc khén, nếu chỉ dùng 1 thứ sẽ mất đi đặc trưng của món ăn này.

Ướp cá nướng

Mỗi món cá nướng đều có vị ngon riêng không thể so sánh, nhưng với tôi thì vẫn luôn ấn tượng với món cá Tây Bắc, chắc chắn là không thể thiếu hạt dổi khi ướp và làm nước chấm. Cá thơm, mềm và hơi cay nhẹ, thơm lừng thật khó tả, chắc chỉ khi ăn mới cảm nhận được hết.

Mua hạt dổi rừng ở đâu?

Các bạn cần mua hạt dổi rừng Tây Bắc, hạt dổi Hòa Bình thì hãy liên hệ với Thần Rừng, chúng tôi chuyên cung cấp hạt dổi rừng loại cao cấp, chất lượng tốt. Hạt dổi do người dân bản trực tiếp vào rừng hái và phơi khô, đảm bảo chất lượng.
Hotline: 0905766966

Tìm kiếm bài viết qua #thanrungfood #hatdoi

 

 

Rate this post

Tôi là Gấm, người xây dựng THANRUNG.COM, Tôi yêu văn hóa và ẩm thực Tây Bắc, mong muốn chia sẻ những điều tuyệt vời đó tới tất cả mọi người!